Kwalifikacja do zabiegu MRgFUS — leczenie drżenia bez otwierania czaszki

Czym jest MRgFUS i jak działa?

MRgFUS (ang. Magnetic Resonance-guided Focused Ultrasound) to zabieg, w którym ponad tysiąc wiązek ultradźwiękowych emitowanych przez hełm otaczający głowę pacjenta skupia się w jednym, kilkumilimetrowym punkcie głęboko w mózgu. Energia podgrzewa ten punkt do temperatury, która trwale wyłącza niewielki fragment tkanki — jądro brzuszne pośrednie wzgórza (VIM), kluczowy węzeł obwodu generującego drżenie. Cały proces odbywa się w rezonansie magnetycznym, który w czasie rzeczywistym pokazuje lokalizację i temperaturę.

Zabieg nie wymaga nacięcia skóry, wiercenia otworu w czaszce ani znieczulenia ogólnego. Pacjent jest przytomny i współpracuje z zespołem: po każdej próbnej, niskiej dawce energii oceniane są zmniejszenie drżenia i ewentualne objawy uboczne; dopiero potem podaje się dawkę leczniczą. Efekt — ustąpienie lub znaczne zmniejszenie drżenia leczonej ręki — widoczny jest natychmiast.

Metoda jest zarejestrowana i stosowana od 2016 r. w leczeniu drżenia samoistnego i od 2018 r. w drżeniu w chorobie Parkinsona; w wieloletnich obserwacjach poprawa utrzymuje się u większości pacjentów. W Polsce zabiegi MRgFUS wykonuje m.in. Szpital Medicover w Warszawie.

MRgFUS a głęboka stymulacja mózgu (DBS) i leki

Leczenie zabiegowe rozważa się dopiero po wyczerpaniu możliwości farmakoterapii. Alternatywą dla MRgFUS jest głęboka stymulacja mózgu (DBS) — wszczepienie elektrod do wzgórza i stymulatora pod skórę klatki piersiowej. DBS pozwala leczyć obie strony jednocześnie, jest odwracalna i regulowana, ale wymaga operacji otwartej, znieczulenia, wymiany baterii i regularnego programowania; w Polsce jest dostępna w ramach NFZ w ośrodkach referencyjnych.

MRgFUS jest dobrym wyborem dla pacjentów z dominującym drżeniem jednej ręki, osób starszych lub obciążonych, u których ryzyko operacji otwartej jest większe, oraz dla tych, którzy nie akceptują implantu. Podczas kwalifikacji omawiamy obie metody, aby wybór był świadomy.

„Kwalifikacja to nie tylko sprawdzenie kryteriów — to rozmowa o tym, czego pacjent oczekuje i co zabieg może realnie dać.”